سعدی در آینه امروز: آن چه از ما می ماند

حکایت سی‌وهفتم: آنچه از ما می‌ماند

🌿 سعدی در آینه امروز

برداشت و تأمل: نادره جعفریان – شیراز

در حکایت سی‌وهفتم از باب نخست گلستان، سعدی از انوشیروان سخن می‌گوید؛ پادشاهی که پس از رسیدن به قدرت، راه عدالت را در پیش گرفت. اما هنگامی که دشمن او دار فانی را وداع گفت، این مرگ نه تنها پایان یک دشمنی، بلکه فرصتی برای تأمل در سرنوشت خویش شد.

گویی مرگ دشمن، آینه‌ای شد که انوشیروان در آن آینده خود را دید؛ زیرا مرگ شتری است که در خانه همه را می‌زند. امروز دیگری از دنیا می‌رود و فردا نوبت ماست.

پیام این حکایت فراتر از دوستی و دشمنی است. سعدی ما را به این پرسش وامی‌دارد که در این عمر کوتاه، چه چیزی از ما باقی خواهد ماند؟ زندگی جاودانه نیست و قدرت، ثروت و حتی دشمنی‌ها سرانجام پایان می‌یابند؛ آنچه می‌تواند باقی بماند، کردار نیک و اثری است که در دل دیگران بر جای می‌گذاریم.

به باور من، انسان باید در کنار ساختن زندگی دنیوی، برای کمال روح خویش نیز گام بردارد؛ زیرا روزی همه آنچه در اختیار داریم، پشت سرمان می‌ماند و تنها نام و یاد ماست که در ذهن و دل دیگران ادامه پیدا می‌کند.

خواندن این حکایت مرا به یاد پدر آسمانی‌ام انداخت؛ پدری که این ابیات را سروده و اکنون زینت‌بخش سنگ مزار اوست:

اندر مدار عمر نکردم به کس بدی

بودم همیشه در صدد نیک‌نامیم

شهرت مراست جعفریان، پور اکبرم

از لطف حق محمد شد نام نامیم

این ابیات، به گمان من، همان پیام سعدی را در قالبی دیگر بیان می‌کنند؛ اینکه عمر گذراست و آنچه ارزش ماندن دارد، نیکی و نام نیک است.

چه زیباست اگر انسان در پایان راه بتواند با وجدانی آسوده به گذشته خود بنگرد و بگوید: در این جهان به کسی بدی نکردم و تا آنجا که توانستم، در پی نیک‌نامی و نیکی بودم.

شاید میراث واقعی انسان نه ثروتی باشد که بر جای می‌گذارد و نه مقامی که روزی در اختیار داشته است؛ میراث واقعی او اثری است که در دل انسان‌ها باقی می‌گذارد.

و چه خوب که پدرم این معنا را سال‌ها پیش، با زبان شعر، برای من به یادگار گذاشت. 🌹