اوزی ساکن بندر عباس: روحیات ما ایرانی ها
“روحیات ما ایرانی ها”
[قسمت اول ، تعارفات ]
✍🏻سید محمد هاشمی
۷ شهریور ۱۴۰۵
_________
یکی از ویژگیهای جالب و گاه متناقض در فرهنگ اجتماعی ما ایرانیها، تعارف و رودربایستی است.
گاهی چیزی را واقعاً نمیخواهیم، اما از ترس ناراحت شدن دیگری میگوییم:
«قابل شما را ندارد!»
مهمان نمیخواهیم زود برود، میگوییم:
«کجا؟ تازه آمدید!»
حوصله دیدار نداریم، میگوییم:
«حتماً یک روز در خدمتتان هستیم!»
و گاهی هم انتظار داریم طرف مقابل بفهمد که «نه» ما واقعاً نه نیست!
تعارف در بهترین حالت، نشانه احترام، مهماننوازی و حفظ حرمت دیگران است؛ اما وقتی از حد بگذرد، صداقت را قربانی ملاحظهکاری میکند.
رودربایستی باعث میشود گاهی به جای اینکه ساده و صریح بگوییم «نمیتوانم»، «نمیخواهم» یا «موافق نیستم»، راهی پرپیچوخم از تعارف و کنایه را انتخاب کنیم.
شاید بد نباشد کمکم یاد بگیریم که صریح بودن لزوماً بیادبی نیست؛
میتوان «نه» گفت و همچنان محترم ماند، میتوان نظر مخالف داشت و همچنان دوست بود.
ما ایرانی ها حتی در هنگام بحث و گفتگو و ابراز عقیده و اظهار نظر هم با هم تعارف داریم.
متأسفانه باید گفت، این نکته حتی از تعارفهای روزمره هم عمیقتر است.
گاهی رودربایستی فکری داریم؛ یعنی برای اینکه رابطه یا فضای جمع به هم نخورد، نظر واقعیمان را تعدیل میکنیم یا حتی از نقد عقیده دوست و آشنا پرهیز میکنیم.
ما ایرانیها فقط در مهمانی و خرید و فروش و احوالپرسی تعارف نمیکنیم؛
گاهی در اندیشه و گفتوگو هم با یکدیگر رودربایستی داریم.
با دوستمان بحث میکنیم، اما مراقبیم مبادا حرفمان به او بربخورد.
با بزرگتر مخالفت داریم، اما سکوت میکنیم که بیاحترامی تلقی نشود.
گاهی حتی وقتی میدانیم استدلال طرف مقابل اشکال دارد، به جای نقد کردن میگوییم:
«البته نظر شما هم محترم است!»
در نتیجه، گاهی به جای آنکه باورهای یکدیگر را نقد کنیم، شخصیت یکدیگر را ملاحظه میکنیم.
در حالی که گفتوگوی سالم یعنی بتوانیم بگوییم:
«من با نظر تو مخالفم»
بدون اینکه بگوییم:
«پس با خود تو دشمنم.»
شاید یکی از تمرینهای مهم برای جامعه ما این باشد که یاد بگیریم مخالفت، دشمنی نیست؛
نقد، بیاحترامی نیست؛
و پذیرفتن اشتباه، شکست نیست.
جامعهای که در آن آدمها بتوانند بدون رودربایستی فکر کنند، سؤال کنند، نقد کنند و حتی بگویند «اشتباه کردم»،
جامعهای است که امکان یادگیری و پیشرفت بیشتری دارد.
چه خوب است یاد بگیریم فرهنگی داشته باشیم که در آن،
احترام بدون تعارف، محبت بدون رودربایستی و صداقت بدون رنجاندن یکدیگر را تجربه کنیم.
ادامه دارد…
*: اوزی ساکن بندرعباس
لینک کوتاه:
دیدگاه بگذارید