روستاهای اوز؛ در حاشیه توسعه، در انتظار یک تصمیم جدی
«وقتی بزرگ‌ترین مشکل روستاها حتی روی میز بررسی نیست»
فاطمه بهرامی*:
روستاهای شهرستان اوز سال‌هاست در کنار ظرفیت‌های انسانی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود، با مجموعه‌ای از مشکلات انباشته دست‌وپنجه نرم می‌کنند؛ مشکلاتی که بخشی از آن نه‌تنها حل نشده، بلکه به نظر می‌رسد هنوز در اولویت جدی تصمیم‌گیری و پیگیری مسئولان شهرستان قرار نگرفته است.
در میان همه این مسائل، کمبود و محدودیت زمین برای توسعه روستاها را می‌توان یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین چالش‌های روستاهای شهرستان دانست؛ مشکلی که مستقیماً با آینده سکونت، ساخت‌وساز، توسعه خدمات، ماندگاری جمعیت و حتی آینده اقتصادی روستاها ارتباط دارد.مسئله زمین، در قلات و بیدشهر ، چندین ساله در حالت رکود قرار دارد و هنوز به نتیجه ای نرسیده است.این مشکل چه زمانی قرار است به‌صورت جدی بررسی شود؟
برخی روستاهای شهرستان اوز از جمعیت قابل‌توجه، امکانات، ظرفیت اقتصادی و اجتماعی و سابقه تاریخی برخوردارند؛ اما همچنان با محدودیت‌هایی مواجه‌اند که امکان توسعه متناسب با ظرفیت‌هایشان را کاهش داده است.
فیشور نمونه قابل تأملی در این زمینه است؛ آبادی‌ای با جمعیت بالا و امکانات و ظرفیت‌هایی که در بسیاری از زمینه‌ها ویژگی‌های یک سکونتگاه شهری را تداعی می‌کند، اما همچنان در عنوان «روستا» قرار دارد.
موضوع فقط تغییر عنوان نیست؛ مسئله اصلی این است که آیا ساختار اداری، برنامه‌ریزی و امکانات متناسب با جمعیت و ظرفیت واقعی این سکونتگاه‌ها در نظر گرفته شده است یا خیر؟
وقتی جمعیت افزایش پیدا می‌کند، نیاز به زمین، مسکن، خدمات، راه، زیرساخت، فضای آموزشی، ورزشی و سایر امکانات نیز افزایش می‌یابد. بنابراین نمی‌توان با نگاه گذشته، برای آینده روستاها تصمیم گرفت.
مقایسه‌ای که جای تأمل دارد!
در شهرستان‌های همجوار، نمونه‌هایی از سیاست‌های متفاوت در قبال سکونتگاه‌های روستایی دیده می‌شود؛ از جمله پیگیری برای ارتقای برخی آبادی‌ها به روستا و تلاش برای گسترش خدمات و زیرساخت‌ها متناسب با شرایط جمعیتی و ظرفیت‌های منطقه.این مقایسه قرار نیست به معنای نادیده گرفتن شرایط، قوانین و ضوابط متفاوت شهرستان‌ها باشد؛ اما یک سؤال مهم را مطرح می‌کند:چرا روند توسعه و پیگیری مسائل روستاها در مناطق مختلف با سرعت و جدیت یکسان دنبال نمی‌شود؟اگر ارتقای آبادی‌ها، توسعه محدوده روستاها و افزایش خدمات، در چارچوب ضوابط قانونی امکان‌پذیر است، انتظار می‌رود ظرفیت‌های روستاهای شهرستان اوز نیز با جدیت بررسی شود.مسئله فقط زمین نیست؛ مسئله آینده روستاست. محدودیت زمین، یک مشکل صرفاً عمرانی نیست.وقتی جوان یک روستا امکان ساخت مسکن یا توسعه فعالیت اقتصادی ندارد، طبیعی است که بخشی از جمعیت به سمت شهرها یا مناطق دیگر حرکت کند. این روند در بلندمدت می‌تواند به کاهش جمعیت فعال، تضعیف اقتصاد محلی و خالی‌شدن تدریجی روستاها از نیروهای جوان منجر شود.
بنابراین اگر قرار است از مهاجرت معکوس، توسعه روستایی و ماندگاری جمعیت سخن گفته شود، باید پیش از هر چیز زیرساخت‌های ماندن فراهم شود.
مطالبه‌ای روشن از مسئولان شهرستان
انتظار مردم روستاهای شهرستان اوز، امتیاز ویژه یا برخورد تبعیض‌آمیز نیست؛ مطالبه آنها توجه عادلانه و متناسب با ظرفیت و نیاز هر منطقه است.انتظار می‌رود مسئولان شهرستان: وضعیت زمین و محدوده توسعه روستاهای شهرستان را به‌صورت جدی بررسی کنند؛* برای رفع محدودیت‌های زمین و توسعه روستاهاهمچون قلات و بیدشهر ، پیگیری مشخص و زمان‌بندی‌شده داشته باشند؛– ظرفیت جمعیتی و امکانات روستاهایی مانند فیشور را در تصمیم‌گیری‌های آینده لحاظ کنند؛– و مهم‌تر از همه، مشکلات روستاها را از حالت مطالبه‌های پراکنده خارج کرده و به یک برنامه مشخص توسعه روستایی شهرستان تبدیل کنند.
عدالت در توسعه، یعنی دیدن همه شهرستان! شهرستان فقط مرکز شهرستان نیست.روستاها بخش مهمی از هویت، جمعیت، اقتصاد، فرهنگ و آینده شهرستان اوز را تشکیل می‌دهند. توسعه، زمانی متوازن خواهد بود که امکانات، اعتبارات، تصمیم‌گیری‌ها و پیگیری‌ها متناسب با نیازهای واقعی همه مناطق توزیع شود.
روستاهای شهرستان اوز بیش از وعده، به تصمیم، پیگیری و اقدام عملی نیاز دارند.نادیده گرفتن مشکلات روستا، در نهایت فقط مشکل روستا نخواهد بود؛مسئله، آینده توسعه متوازن کل شهرستان است.
*: فعال فرهنگی و اجتماعی از قلات بخش بیدشهر . شهرستان اوز
لینک کوتاه:
دیدگاه بگذارید